Xe bị ngập nước, sai một thao tác có thể khiến thiệt hại tăng lên
Mưa lớn, triều cường và tình trạng ngập cục bộ có thể khiến ô tô rơi vào tình huống bất ngờ chỉ trong thời gian rất ngắn. Một đoạn đường tưởng như vẫn có thể đi qua có thể nhanh chóng trở thành khu vực ngập sâu, khiến xe chết máy, mất khả năng di chuyển hoặc bị nước tràn vào khoang động cơ và nội thất. Trong những tình huống như vậy, phản ứng đầu tiên của nhiều chủ xe là cố gắng khởi động lại xe, đạp ga để thoát khỏi vùng ngập hoặc tìm cách tự kéo xe ra ngoài. Tuy nhiên, đây chính là những thao tác cần đặc biệt cân nhắc. Khi xe đã bị ngập, điều quan trọng nhất không phải là cố đưa xe chạy tiếp bằng mọi giá mà là hạn chế phát sinh thêm hư hỏng. Tùy mức độ ngập, nước có thể ảnh hưởng đến động cơ, hệ thống điện, hộp số, hệ thống điều khiển, nội thất và nhiều bộ phận khác. Trong trường hợp xe không thể tự di chuyển hoặc đã xuất hiện dấu hiệu bất thường, cứu hộ ô tô là phương án nên được ưu tiên để đưa xe ra khỏi khu vực nguy hiểm và kiểm tra đúng cách.
1. Tuyệt đối không cố khởi động lại xe nhiều lần
Đây là một trong những nguyên tắc quan trọng nhất khi xe vừa đi qua vùng ngập nước và bất ngờ chết máy. Nhiều chủ xe có thói quen tắt máy rồi thử đề lại ngay với hy vọng xe sẽ hoạt động bình thường. Tuy nhiên, nếu nước đã xâm nhập vào khu vực đường nạp hoặc các bộ phận liên quan, việc cố khởi động lại có thể khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn. Động cơ cần một lượng không khí phù hợp để hoạt động. Nếu nước đi vào đường nạp và lọt vào bên trong buồng đốt, việc động cơ tiếp tục quay có thể gây ra những hư hỏng cơ khí nghiêm trọng. Vì vậy, khi xe chết máy trong vùng ngập, điều đầu tiên nên làm là ngừng cố khởi động. Chủ xe nên đưa xe về trạng thái an toàn, bật đèn cảnh báo nếu hệ thống điện vẫn hoạt động và liên hệ cứu hộ ô tô để được hướng dẫn. Không nên thử đề lại nhiều lần chỉ để kiểm tra xem xe còn hoạt động hay không.
2. Không đạp ga mạnh để cố vượt qua vùng nước sâu
Khi xe đang di chuyển trong khu vực ngập, việc tăng ga mạnh có thể tạo cảm giác chiếc xe sẽ vượt qua nước nhanh hơn. Nhưng đây không phải lúc nào cũng là lựa chọn an toàn. Khi tốc độ tăng, nước có thể bị đẩy mạnh vào khu vực phía trước xe và tạo thành sóng nước lớn hơn. Tùy thiết kế của từng mẫu xe, nước có thể tiếp cận các vị trí mà bình thường không bị ảnh hưởng. Nếu xe đã bắt đầu có dấu hiệu hụt hơi, mất công suất hoặc hoạt động bất thường, việc tiếp tục tăng ga có thể làm tình trạng xấu hơn. Đặc biệt với xe gầm thấp, xe thể thao hoặc xe sang, khoảng sáng gầm và thiết kế cửa hút gió có thể khác biệt đáng kể so với xe phổ thông. Nếu nhận thấy mực nước đang tăng nhanh hoặc xe không còn vận hành ổn định, nên tìm vị trí an toàn để dừng lại thay vì cố vượt qua. Trong trường hợp xe đã dừng và không thể di chuyển, cứu hộ xe ngập nước cần được triển khai thay vì tiếp tục thử vận hành.
3. Không tự ý tháo bình ắc quy khi chưa biết tình trạng xe
Khi xe bị ngập, nhiều chủ xe nghĩ đến việc tháo bình ắc quy để tránh ảnh hưởng đến hệ thống điện. Tuy nhiên, thao tác này không nên được thực hiện một cách tùy tiện. Mỗi mẫu xe có cấu trúc điện khác nhau và việc ngắt nguồn điện có thể ảnh hưởng đến các hệ thống đang hoạt động. Với những dòng xe hiện đại, hệ thống điện tử được kết nối với nhiều bộ điều khiển và thiết bị an toàn. Xe điện và Hybrid còn có hệ thống điện cao áp riêng biệt, hoàn toàn khác với bình ắc quy 12V thông thường. Vì vậy, chủ xe không nên tự ý mở hoặc can thiệp vào các khu vực liên quan đến hệ thống điện cao áp. Khi xe bị ngập, hãy thông báo rõ loại xe và tình trạng cho đơn vị hỗ trợ. Đội ngũ kỹ thuật có thể đánh giá phương án phù hợp trước khi tiến hành vận chuyển.
4. Không tự ý kéo xe bằng dây nếu chưa xác định tình trạng truyền động
Sau khi xe chết máy, một số chủ xe có thể tìm phương tiện khác để kéo xe ra khỏi vùng ngập. Tuy nhiên, đây là việc cần thận trọng. Cách kéo phụ thuộc vào cấu tạo hệ thống truyền động, tình trạng bánh xe, hệ thống lái, phanh và hộp số. Đặc biệt, xe dẫn động bốn bánh, xe điện, Hybrid hoặc xe có hệ thống truyền động đặc biệt có thể có yêu cầu riêng khi vận chuyển. Nếu xe đang ở trong vùng nước sâu, việc kéo không đúng phương pháp còn có thể khiến nước tiếp tục tác động lên những bộ phận khác. Trong nhiều trường hợp, đưa xe lên phương tiện vận chuyển chuyên dụng sẽ phù hợp hơn. Vì vậy, trước khi tự kéo xe, chủ xe nên liên hệ cứu hộ ô tô để được đánh giá phương án.
5. Không tiếp tục lái xe nếu xe đã có dấu hiệu bất thường
Một số chiếc xe sau khi đi qua vùng ngập vẫn có thể nổ máy và tiếp tục di chuyển. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc xe hoàn toàn không bị ảnh hưởng. Nước có thể đã tiếp cận các bộ phận điện, cảm biến, hệ thống phanh hoặc các vị trí khác nhưng chưa gây ra lỗi ngay lập tức. Nếu xe xuất hiện các biểu hiện như động cơ rung bất thường, đèn cảnh báo sáng, hệ thống điện chập chờn, vô lăng nặng, phanh khác thường hoặc xe mất công suất, chủ xe không nên cố chạy thêm một quãng đường dài. Việc tiếp tục vận hành có thể khiến một vấn đề nhỏ trở nên nghiêm trọng hơn. An toàn hơn là dừng xe tại vị trí phù hợp và yêu cầu cứu hộ xe ngập nước đưa xe về nơi kiểm tra.
6. Không tự ý tháo lọc gió hoặc các bộ phận trong khoang động cơ
Khi nghi ngờ nước đã vào động cơ, nhiều người có thể tự mở nắp capo và tháo lọc gió để kiểm tra. Tuy nhiên, nếu không có kiến thức kỹ thuật, việc tháo lắp có thể làm phát sinh thêm vấn đề hoặc khiến nước và bụi bẩn tiếp tục xâm nhập vào những khu vực không nên có. Quan trọng hơn, việc nhìn thấy lọc gió ướt không đủ để xác định toàn bộ tình trạng động cơ. Cần kiểm tra nhiều vị trí và đánh giá theo quy trình phù hợp. Đối với những chiếc xe hiện đại, khoang động cơ còn chứa nhiều thiết bị điện tử và cảm biến. Việc tự ý tháo các chi tiết có thể ảnh hưởng đến quá trình chẩn đoán sau đó. Vì vậy, nếu xe đã chết máy trong vùng ngập, tốt nhất nên hạn chế can thiệp và chờ đội kỹ thuật đến đánh giá.
7. Không mở hoặc can thiệp vào hệ thống pin cao áp của xe điện
Xe điện và Hybrid cần được xử lý đặc biệt khi bị ngập nước. Những phương tiện này sử dụng hệ thống pin cao áp và các thiết bị điều khiển điện năng khác với xe sử dụng động cơ đốt trong. Chủ xe tuyệt đối không nên tự tháo pin, mở các bộ phận có cảnh báo điện áp cao hoặc cố xử lý hệ thống điện khi chưa có chuyên môn. Nếu xe điện bị ngập, việc tiếp tục khởi động hoặc tự ý di chuyển có thể không phải lựa chọn phù hợp. Khi liên hệ cứu hộ ô tô, chủ xe cần thông báo rõ xe là xe điện hay Hybrid để đội hỗ trợ chuẩn bị phương án phù hợp. Đây là một trong những lý do các dịch vụ cứu hộ hiện nay cần có khả năng tiếp nhận nhiều loại phương tiện khác nhau.
8. Không chủ quan chỉ vì nước đã rút
Một sai lầm khác là cho rằng xe sẽ an toàn ngay khi nước rút khỏi đường. Trên thực tế, mức độ ảnh hưởng của nước đối với chiếc xe phụ thuộc vào độ sâu, thời gian ngập và vị trí nước tiếp cận. Một chiếc xe có thể không có biểu hiện bất thường ngay lập tức nhưng vẫn cần được kiểm tra. Đặc biệt, nước bẩn có thể chứa bùn đất, hóa chất và các chất gây ăn mòn. Khi nước tiếp xúc với hệ thống điện hoặc các giắc nối, vấn đề có thể xuất hiện sau một khoảng thời gian. Vì vậy, sau khi xe bị ngập, không nên chỉ nhìn bên ngoài rồi tiếp tục sử dụng như bình thường. Việc đưa xe về xưởng để kiểm tra sẽ giúp xác định tình trạng rõ hơn.
9. Không tự ý chạy xe về xưởng khi xe đã bị ngập sâu
Nếu nước đã ngập đến mức cao hoặc tràn vào khoang cabin, việc cố lái xe về xưởng có thể tạo thêm rủi ro. Những bộ phận như hệ thống điện, cảm biến, phanh, hộp số và các chi tiết dưới gầm có thể đã bị ảnh hưởng. Với xe sang, xe thể thao hoặc xe có gầm thấp, rủi ro càng cần được cân nhắc. Trong trường hợp này, phương án vận chuyển ô tô bằng phương tiện chuyên dụng thường hợp lý hơn việc tiếp tục lái xe. Chủ xe có thể cung cấp vị trí và tình trạng xe để đơn vị hỗ trợ xác định phương án đưa xe ra khỏi khu vực ngập.
10. Không tự ý vệ sinh nội thất trước khi đánh giá tình trạng tổng thể
Khi nước tràn vào cabin, phản ứng đầu tiên của nhiều chủ xe là mở cửa, lấy thảm và lau sạch nước. Việc hạn chế nước đọng trong nội thất là cần thiết, nhưng không nên vì thế mà bỏ qua bước đánh giá tổng thể. Nước có thể đã đi vào khu vực bên dưới thảm, ghế, dây dẫn điện hoặc các bộ phận điều khiển. Đối với xe sang, hệ thống điện và các module điều khiển có thể được bố trí ở những vị trí khác nhau. Nếu chỉ lau khô bề mặt mà không kiểm tra bên dưới, nguy cơ phát sinh vấn đề sau đó vẫn còn. Sau khi đưa xe về xưởng, kỹ thuật viên có thể kiểm tra mức độ ảnh hưởng và đưa ra phương án xử lý phù hợp.
Ngập nước ở TP.HCM: Vì sao chủ xe cần phản ứng nhanh?